شەم شەمەیی ساڵح

ئەو کچە تەمەنی تەنیا ١٩ ساڵ بوو، پێشمەرگەی کورد بوو. نۆزدە. سەردەمێک کە ژیان تازە دەستی پێکردووە. سەردەمێک کە پێویستە خەون بە داهاتوو و خوێندن و خۆشەویستی و ئازادی و هیواوە ببینیت. بەڵام بۆ غەزەل ژیان پێش ئەوەی تەنانەت کاتی گوڵکردنیشی هەبێت کۆتایی هات. ئەو کچە لەلایەن فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوانی ئێرانییەوە لێیدرا و دواتر بە مردوویی جێهێڵدرا.

ترسناکترین شت تەنها هێرشەکە نییە. ترسناکترین شت ئەو زانیاریانەیە کە لە چاودێریکردنی بێبەش بووە. کە ژنێکی گەنج کە برینەکەی مەترسی لەسەر ژیانی هەبووە، یارمەتی نەدراوە. کە خوێنی دەڕژا لە کاتێکدا دەرگاکان داخراو بوون. کە دەکرا ژیانی ئەو ڕزگار بکرایە – بەڵام نەبوو. ئەگەر غەزال لە کاتی خۆیدا چارەسەری وەرگرتبا، ڕەنگە ئەمڕۆ لە ژیاندا بوایە. ئەوە چی دەڵێت دەربارەی سیستەمێک؟ ئەوە چی دەڵێت دەربارەی دەسەڵاتێک؟ هەمووی دەڵێت. دەڵێت هەندێک ژیان بە کەمتر بەها دادەنرێت. دەڵێت زوڵم بە بۆمب و فڕۆکەی بێفڕۆکەوان کۆتایی نایەت – لەسەر قاتەکانی نەخۆشخانەکان، لە ژووری چاوەڕوانی و لە پشت دەرگا داخراوەکانەوە بەردەوامە.

غەزال تەنها بەهۆی برینەکانیەوە نەمردووە. بەهۆی جیاکارییەوە گیانی لەدەستدا. لە ڕق و کینە مرد. لە سیستەمێکدا مرد کە بۆ زۆرێک لە کوردەکان بەسە بە زمانێکی هەڵە، ناوێکی هەڵە، شوناسێکی هەڵە لەدایک ببن. کوردبوون هەرگیز نابێت تاوان بێت. کەچی بۆ چەندین نەوە ئێمەی کورد وەک ئەوەی تەنیا بوونی ئێمە هەڕەشەیەک بێت، مامەڵەمان لەگەڵ دەکرێت. قسەکردن بە زمانی خۆمان قەدەغە کراوین. شارەکانمان بۆردومان کراون. گەنجەکانمان زیندانی کراون. دایکانمان منداڵەکانیان بە خاک سپێرداوە. باوکەکانمان لە زیندانەکانی ڕژیمدا بێسەروشوێن بوون. ژنانی ئێمە لە بێدەنگیدا خەم و پەژارەی خۆیان هەڵگرتووە لە کاتێکدا جیهان چاوی کوێر کردووە. وە غەزەل ئێستا ناوێکی ترە لەم چیرۆکە درێژ و پڕ لە ئازارەدا.

یادی جینا ئەمینی، ژنە لاوێکی تری کورد کە بە دڕندەیی ڕژیمی ئێران، ژیانی خۆی خنکا. مردنی ئەو بۆ ساتێک جیهانی لە خەو هەڵساند. بەڵام چەند غەزەلی تر؟ چەند جینی تر؟ چەند دایکی تر دەبێت هاوار بکەن خەمەکانیان دەرببڕن پێش ئەوەی جیهان بەڕاستی کاردانەوەی هەبێت؟ ئەمە باسی کارەساتێکی تاکەکەسی نییە. باس لە نەخشێک دەکات. توندوتیژییەکی سیستماتیکی دژ بە کورد. پەیامێک لە لایەن دەسەڵاتەوە کە ژیانی کورد بەبێ دەرئەنجام بگیرێت.

تا جیهان بێدەنگ بێت، ژیانی گەنجی زیاتر دەکوژرێتەوە. تا دیپلۆماسی لە ئەخلاق بەهێزتر بێت، خێزانێکی زیاتر لە تەنیشت ئەو گۆڕانە دەوەستن کە هەرگیز نەدەبوو سەردانیان بکەن. غەزال تەمەنی تەنها ١٩ ساڵ بوو. دەبوو ئەو ژنە لەسەری بژیایە. دەبوو جارێکی تر پێبکەنێت. دەبوو پیر بوایە. بەڵکو بوو بە نموونەیەکی دیکە کە چۆن ڕێژیمی ئێران بە بۆمب و بە ستەم و بە بێباکییەکی سارد بەردەوامە لە کوشتنی کورد.

دەیان ساڵە پێکهاتە کوردییەکان تووشی: – بۆردومانکردن – گۆشەگیری سیاسی – ئینکاری زمان و شوناس – پەراوێزخستنی سیستماتیکی مردنی ئەو، هێمای ئەو زوڵمەیە کە کورد بۆ چەندین نەوە ناچار بووە لەگەڵیدا بژی. ئەمە ڕیتۆریک نییە. واقیعی بەڵگەدارە. ئێمە ناوی ئەو دەڵێین بۆ ئەوەی جیهان لەبیری نەکات.

غەزال مەولان چاپەراباد وە ئێمە بە دەنگی بەرز دەیڵێین: مردنی ئەو هێمای ئەو ستەمەیە کە ئێمەی کورد دەیان ساڵە بەرگەی دەگرین. تاوانەکە ئەوەیە کە خۆمان لە پێناویدا بکوژین. مەرج نییە کورد بوون تاوان بێت.