دەرباز كۆسرەت رەسول: باوكم ژەهراوی بووە
هیڤیدار ئەحمەد و مەحموود یاسین

رووداو - هەولێر

یەكێتی نیشتمانی یەكێك لە سەختترین كاژێرەكانی ژیانی بەڕێ دەكات، كاتێك دوای چلەی تاڵەبانی، جێگری یەكەمی سكرتێری ئەو حیزبە كە ئێستا كەسی یەكەمی یەكێتییە، لە ناكاو نەخۆشكەوت و نەشتەرگەرییەكی قورسی بۆ كرا.

دەرباز كۆسرەت، كوڕە گەورەی كۆسرەت رەسوڵ لە هەڤپەیڤینێكدا لەگەڵ (رووداو) تەواوی چیرۆكی نەخۆشكەوتنی باوكی باس دەكات كە چۆن نەخۆشكەوتووە و چ نەخۆشییەكی هەبووە، ئایا ئیدی دەتوانێ لەكاری سیاسی و بەڕێوەبردنی یەكێتی بەردەوام بێ یان نا؟ 

چۆن نەخۆشكەوت؟

دەرباز كۆسرەت لەگەڵ باوكی بووە كاتێك تەندروستی تێكچووە، دوای زیاتر لە 30 كاژێر لە نەخەوتنی كاتێك لەبەردەم میدیادا دەركەوت بۆ ئەوەی روونكردنەوە بدات لەبارەی دۆخی تەندروستیی باوكی، هیلاكی و خەمباری بەدەموچاوییەوە دیار بوو، ریشی درێژ ببوو، چاوی سوورهەڵگەڕابوو، كاریگەریی نەخۆشكەوتنی باوكی لەسەری ئەوەندە دیار بوو، كاتێ قسەی دەكرد نەیدەتوانی لە شوێنی خۆی بوەستێ. دەرباز كۆسرەت بە (رووداو)ی گوت "باوكم پێش ئەوەی نەخۆش بكەوێ لەگەڵی بووم، لەسەر مەزاری مام جەلال گەڕاینەوە، دایكم بۆ نانی ئێوارە سەروپێی ئامادە كردبوو".

  دەرباز کۆسرەت: باوكم دەگەڕێتەوە نێو سیاسەت و یەكێتی بەڕێوەدەبات

دەرباز كۆسرەت دەڵێت: "باوكم دوای نانخواردن ژەهراوی بوو، ئازاری زۆری هەبوو".

كۆسرەت رەسوڵ لە هەڤپەیڤینێكی پێشوویدا لەبارەی ژیانی تایبەتی خۆی كە رۆژی 2/10/2017 لە هەفتەنامەی (رووداو) بڵاوكرایەوە، باسی ئەو خواردنانە دەكات كە حەزیان لێدەكات، دەڵێت "هەموو جۆرە خواردنێكی كوردەواری دەخۆم".

رۆژێك پێش نەخۆشكەوتنی، كۆسرەت رەسوڵ، سەردانی دوا مەنزڵگەی هەریەك لە مام جەلال، ئیبراهیم ئەحمەد، جەبار فەرمان و رێبازی كوڕی كردبوو.
دەرباز كۆسرەت تەواوی زانیارییەكان لەبارەی نەخۆشییەكەی باوكی تاوەكو گەیەنراوەتە نەخۆشخانەی فاروق لە سلێمانی باس دەكات و دەڵێت: "باوكم چەندین ساڵە كێشەی گەدەی هەیە، كە نەخۆشكەوت یەكەمجار هەوڵماندا بە حەبی موسەكین چارەسەری بكەین، بەڵام كاژێر بووە 3:30ی بەرەبەیان و ئازاری زۆرتر دەبوو، كاژێر بووە 5:00ی بەیانی ئازارەكە لە حەد تێپەڕی و گەیاندمانە نەخۆشخانە. دوای ئەوەی ئەشیعەیان بۆ گرت، نەخۆشییەكە بەدیار كەوت و پزیشكەكان یەكسەر بڕیاریان دا نەشتەرگەری بۆ بكەن".

لە جیهاندا چەند كەس ئەو نەخۆشییەیان هەیە؟

د.رێكەوت حەمەڕەشید، وەزیری تەندروستیی حكومەتی هەرێمی كوردستان، دوای ئەنجامدانی نەشتەرگەرییەكە، لە كۆنگرەیەكی رۆژنامەڤانیدا لە شاری سلێمانی رایگەیاند "جۆری نەخۆشییەكەی گیرانی بۆڕییەكانی ریخۆڵە بوو، تیمێكی پزیشكی بەسەرۆكایەتی دكتۆر قەلەندەر كەسنەزانی، پرۆفیسۆری نەشتەرگەریی كۆئەندامی هەرس و جگەر و چەند پزیشكێكی كارامەی دیكە، توانییان حاڵەتەكە دەستنیشان بكەن و كاری پێویستی بۆ بكەن و توانیشیان نەشتەرگەرییەكی سەركەوتووی بۆ بكەن".

ئەو حاڵەتەی كۆسرەت رەسوڵ تووشی بوو، لە زانستی پزیشكیدا پێیدەگوترێ‌ گانگرینی ریخۆڵە (Acute Mesenteric Ischemia) كە لە ئەنجامی وەستانی كتوپڕی رۆیشتنی خوێن بۆ ریخۆڵە روودەدات.

دەرباز كۆسرەت رەسوڵ دەڵێ "ئەو نەخۆشییە حاڵەتێكی زۆر ناوازەیە، لە دنیادا نزیكەی 500 كەیسی لەو جۆرە نەخۆشییە هەیە و نەخۆشییەكی باو نییە".

 ژەهرخوارد كرابوو؟

دوای نەخوشكەوتنی كۆسرەت رەسوڵ، دەنگۆی ئەوە بڵاوكرایەوە كە ژەهرخوارد كرابێت، ژەهرخواردنی بەرپرسانی كورد هەر لە كۆنەوە قسەی لەسەر دەكرێ. دیارترین رووداو لە رۆژی 24/11/1987 لەناوچەی مەرگە روویدا كە موخابەراتی بەعس هەوڵی كوشتنی ژمارەیەك سەركردەی سیاسی كوردستانی دا كاتێك ژەهری سالیۆم لەلایەن هاوژینی پێشمەرگەیەكەوە كرایە نێو ماستاوەوە لە خوانێكی تایبەت و ئامادەكراو بۆ كۆمەڵێك سەركردە لەوانە (مام جەلال، مەحموود عوسمان، عەدنان موفتی و مستەفا چاوڕەش) و بەهۆیەوە 3 كەس بوونە قوربانی: پێشمەرگەیەك بەناوی بێستوونی مەلا عومەر لەگەڵ خوشك و دایكی مستەفا چاوڕەش، ئەندامی سەركردایەتیی ئێستای یەكێتی. سەركردەكانی دیكەش بۆ وەرگرتنی چارەسەر رەوانەی ئێران و لەندەن كران.
بەڵام دەرباز كۆسرەت دەنگۆی ژەهرخواردكردنی باوكی رەتدەكاتەوە و دەڵێت "راست نییە كە باوكم ژەهرخوارد كرابێ، ئەمە ئەسڵ و ئەساسی نییە".

دەنێردرێتە دەرەوەی وڵات
زەعیم عەلی، ئەندامی مەكتەبی سیاسی پارتی كە بە نوێنەرایەتی مەسعود بارزانی سەردانی كۆسرەت رەسوڵی كرد. لە نەخۆشخانە ئاشكرای كرد كە لە چەند رۆژی داهاتوودا بە فڕۆكەیەكی تایبەت بۆ وەرگرتنی چارەسەر رەوانەی دەرەوەی وڵات دەكرێت.

بەرهەم ساڵح، سەرۆكی قەوارەی هاوپەیمانی بۆ دیموكراسی و دادپەروەری كە دوو رۆژ لەسەر یەك لە نەخۆشخانە بووە و كەسێكی نزیك بووە لە كۆسرەت رەسوڵ، باسی كەسایەتی ئەو دەكات و دەڵێت: "كاك كۆسرەت رەسوڵ كێوێك بووە لە ورە، پێشمەرگە و جوامێر بووە، لای من ئەم سێ خەسڵەتەی كاك كۆسرەت زۆر گرنگترە لەلایەنە سیاسییەكەی، راستە لە رووی سیاسیشەوە كاریگەریی هەبووە".

بەرهەم ساڵح هەروەها دەڵێت "نەخۆشییەكەی بۆ من زۆر ئازارێكی گەورە بوو، بەڵام خۆشبەختانە رەنگ و رووی زۆر خۆش و باشتر بووە". بەرهەم ساڵح هەروەها دەڵێت "ئەم پیاوە ئازایە دەرەقەتی ئەم نەخۆشییە دێ".
  بەرهەم ساڵح:
كاك كۆسرەت كێوێكە لە ورە

سەبارەت بە هەواڵپرسینی سەركردەكان لە تەندورستیی باوكی، دەرباز كۆسرەت دەڵێت "سەركردە عێراقییەكان لەوانەش حەیدەر عەبادی، هادی عامری هەموویان لە رێگەی كاك بەرهەمەوە پەیوەندییان كردووە و لە تەندروستیی باوكمیان پرسیوە".

مستەفا چاوڕەش كە ماوەی سێ‌ خولە لەگەڵ كۆسرەت رەسوڵ لە سەركردایەتی یەكێتییە، بە (رووداو)ی راگەیاند: "كاك كۆسرەت پیاوێكی ئازا و بە قابیلییەتە، ئەمساڵ كاك نەوشیروان و مام جەلال ماڵئاواییان لێكردین. ئەم دوو رۆژەی كاك كۆسرەت نەخۆشە، سەیری ئەو هەموو خەڵكە بكە لە هەموو شار و لادێیەكانەوە هاتوونەتە بەردەم نەخۆشخانە، ئێستا گرنگیی كاك كۆسرەت و هەموو كاكەكانی دیكە دەردەكەوێ".

مستەفا چاوڕەش كە یەكێكە لە هاوڕێ نزیكەكانی كۆسرەت رەسوڵ، هەروەها دەڵێت: "بوونی كاك كۆسرەت لە ناومان هێز و ورەیە، هەر وەكو بوونی مام جەلال بە لاشە مایەی هێز و ورە بوو، كوردستان و یەكێتی پێویستیان بە كاك كۆسرەتە".

دەتوانێ‌ سیاسەت بكات؟

لەبارەی ئایندەی سیاسی كۆسرەت رەسوڵ كە ئایا نەخۆشییەكەی رێگەی پێدەدات بگەڕێتەوە بۆ سیاسەت؟ دەرباز كۆسرەت دەڵێت: "كاك كۆسرەت نە مێشكی، نە دڵی، نە جگەری هیچ كێشەیەكیان نییە و زۆر باشن، بگرە حاڵەتەكەی لەو جۆرە نییە كە نەتوانێ ئیدی سیاسەت بكات". گوتیشی "ئەركی هێشتا تەواو نەبووە و دەبێ یەكێتی دوای مام جەلال بگەیەنێتە كەناری ئارام و كۆنگرە ببەسترێ".

دەرباز كۆسرەت ئاماژەی بەوەدا كە پزیشكەكان بڕیاریان داوە باوكی بۆ ماوەی 72 كاژێر لەژێر چاودێریی چڕی پزیشكیدا بێ و هەر ئەوانیش بڕیاری كۆتایی دەدەن كە كەی دەگەڕێتەوە ماڵ "بەڵام ئەوەی روونە لێرە بێ یان لە دەرەوەی وڵات، هەمان چارەسەری هەیە".

"عێراقی نەگبەت كاك كۆسرەت دەستگیر دەكات"
دوای رووداوەكانی 16ی ئوكتوبەر، كاتێ سوپای عێراق و حەشدی شەعبی هاتنە نێو كەركووك و دەوروبەری، پێشمەرگەكانی سەر بە كۆسرەت رەسوڵ عەلی لە گەڕەكی پیشەسازی رووبەڕووی هێزی حەشدی شەعبی بوونەوە. كۆسرەت رەسوڵ هاتنی هێزی عێراقی بۆ كەركووك بە "داگیركەر" ناوبرد. هەربۆیە حكومەتی عێراق سكاڵایەكی لەدژی كۆسرەت رەسوڵ تۆمار كرد بە تۆمەتی ئەوەی سوپای عێراقی بە داگیركەر ناوبردووە.

مستەفا چاوڕەش زۆر دڵگرانە بەو بڕیارەی عێراق و دەڵێ‌ "ئەگەر عێراق نەگبەت نەبێت كێ دەتوانێت بە خەیاڵیش كاك كۆسرەت دەستگیر بكات، ئەوانەی ئەو بڕیارەیان دەركردووە خەڵكی شۆڤینین و دژی كوردن". گوتیشی "نابێ‌ ئێمە گوێ بەو خەڵكانەی بەغدا بدەین، بەڵكو دەبێ‌ ریزەكانمان یەكبخەین و ناو ماڵی خۆمان چاك بكەین".

تەنیا لەسەر ئاستی ناوخۆ خەڵك و لایەنەكان پەرۆشی دۆخی تەندروستی كەسی یەكەمی ئێستای یەكێتی نەبوونە. دەرباز كۆسرەت دەڵێت "هەموو هێزە سیاسییەكانی كوردستان، وڵاتانی دراوسێ، ئەمریكا و بەریتانیا لە تەندروستیی كاك كۆسرەتیان پرسیوە و گوتیان ئامادەن لە نەخۆشخانەكانیان چارەسەری بكەن".

كوڕە گەورەكەی كۆسرەت رەسوڵ باوكی خۆی وەها پێناسە دەكات "بۆ من هەم باوك، هەم دۆست و هەمیش رەمزێكە و نزیكترین كەسی كاك كۆسرەتم". دەرباز كۆسرەت بەشێكی ناوەڕۆكی پەیوەندیی تەلەفۆنی نێچیرڤان بارزانی، سەرۆكی حكومەتی هەرێمی كوردستان ئاشكرا دەكات و دەڵێت: "كاك نێچیرڤان بارزانی چەند جارێك پەیوەندی بەمنەوە كرد و گوتی زۆر موتەئەسیرم بە نەخۆشكەوتنی كاك كۆسرەت. كاك سیدادیش تەلەفۆنی كرد. كاك عومەری سەید عەلی و تەواوی حیزبەكان هەموو لە نەخۆشخانە بوون، ناتوانین چاكەی خەڵك بدەینەوە، دووبارە قەرزاریان كردینەوە، داوا دەكەم دووعای خێر بۆ كاك كۆسرەت بكەن".
  نێچیرڤان بارزانی:
زۆر موتەئەسیر بووم بە نەخۆشكەوتنی كاك كۆسرەت

نەخۆشییەكەی كۆسرەت رەسول

ئەم نەخۆشییە بە گانگرینی ریخۆڵە ناودەبرێ‌. لە ئەنجامی وەستانی كتوپڕی رۆیشتنی خوێن بۆ ریخۆڵە روودەدات. حاڵەتێكی دەگمەنە. مەترسیدارە بۆ سەر ژیانی كەسەكە ئەگەر زوو چارەسەر نەكرێ. نیشانەكانیشی بریتین لە  سكئێشەی توند، سكچوون. پیسایی خوێناوی.

ئەگەری مردن بەو نەخۆشییە 50% زیاترە بە تایبەتی ئەگەر بووبێتە گانگرین و زۆر زوو چارەسەر نەكرێ. خێرا ئەنجامدانی نەشتەرگەری لە قۆناغە سەرەتاكاندا رێژەی مردن بە راددەی 50-55% كەم دەكاتەوە. ئەو هۆكارانەشی ئەگەری مردن زیاد دەكەن بریتین لە: بەساڵاچوون، سستیی گورچیلە، سستیی جگەر و دابەزینی ئاستی ئۆكسجینی خوێن.
به‌روار:  14/11/2017
4743   جار خوێندراوه‌ته‌وه
  بابه‌تی زیاتر ...
لە گرتە ڤیدیۆیەکدا کە لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بڵاوبووەتەوە و کاردانەوەى زۆرى هاوڵاتیانى لێکەوتووەتەوە، دەردەکەوێت کەسێک بە دەمانچە لە ڕووخسار و سەری گەنجێک دەدات و برینداری دەکات درێژه‌ ...
دەستگەی کەشناسیی سوید (SMHI) لە بەر تۆفانی کنیود هۆشداریی پلە دووی دەرکرد. ئەم تۆفانە کە دوانیوەڕۆی ئەمڕۆ، ڕۆژی هەینی دەگاتە سوید، کێشە بۆ هاتووچۆی ئۆتۆمبێل و شەمەندەفەر و کەشت درێژه‌ ...
شارپرێس: وەزارەتی دەرەوەی ئەمریكا راپۆرتی ساڵی ٢٠١٧ی لەبارەی تیرۆرەوە لە وڵاتان بڵاوكردەوە و هەریەكە لە پەكەكە، و پەیەدە و یەپەگەی لە لیستی تیرۆر لابردووە. لە راپۆرتەكەدا جەخت ل درێژه‌ ...
لەعەفرینی داگیرکراو لە درێژەی دووەمین قۆناخی هەڵمەتی بەرخۆدانی سەردەم شەڕڤانان چالاکیان ئەنجام داوەتەوە و لە ئاکامیدا ۲سەرباز و ۳ چەتەی سەر بە تورکیا کوژراون. ناوەندی ڕاگەیاندنی ی درێژه‌ ...
زەنگیانەی ئاویی ڕستی حەوتەم ( تۆ و مانگ ) گەر دەپرسیت ئەمن جوانم یاوەکو مانگ ؟ درۆ بە زارمدا نایەت تۆ دەبینم، مانگم لەبیر دەچێتەوە مانگ دەبینم ئەتۆم بەبیردێنێتەوە. درێژه‌ ...
ژمارەی ئەو کەسانەی بۆ پەیدا کردنی خانوو داوای یارمەتیی لە کۆمۆنەکان دەکەن، لە زیادبووندایە. لە درێژایی ١٠ ساڵی ڕابردوودا ئەم ڕێژەیە لە دوو بەرابەر زیاتر بووە. ساڵی ٢٠٠٨ بۆ نموون درێژه‌ ...
ئەوڕۆ سێ شەممە۲۸ی خەرمانانی ۱۳۹۷ی هەتاوی کاتژمێر ۱۲ ژنێکی ۳۰ساڵ تەمەن بەناونیشانی ” موژدەعەزیمی” خەڵکی گوندی ” ناوتەنگی خان مەنسوور) ی شاری ئیسلام ئاوای ڕۆژئاو دانیشتووی شاری سەربە درێژه‌ ...
خەندان- د. بەرهەم ساڵح، بە فەرمی لەلایەن یەكێتی نیشتیمانی كوردستانەوە پاڵێورا بۆ پۆستی سەرۆك كۆماری عێراق. درێژه‌ ...
لە شاری مانهایمى ئەڵمانیا چالاکییەک لە دژى سەردانى ئەردۆغان سەرۆک کۆمارى تورکیا بۆ ئەڵمانیا بەڕێوەچوو. رەجەب تەیب ئەردۆغان سەرۆک کۆمارى تورکیا لە هەفتەى داهاتوودا سەردانى ئەڵمانیا درێژه‌ ...
ىڕیارە ٣٠ مانگی نۆ هەرڵبژاردنی پەرلەمانی هەرێمی کوردستان ئەنجام بدرێت ولە ئێستاشدا هەڵمەتی هەڵبژاردن بەڕێوەدەچێت. هاوکات پرسی بەشداری کردنی کوردانی تاراوگە و بەتایبەت کوردانی سوید درێژه‌ ...
ژماره‌ی بابه‌ت
مافەکان پارێزراوە بۆ مالمۆکورد
میوانی سه‌رهێڵ:   38
کۆی سه‌ردان:   17215919