ڤایرۆسێكی نوێ لە چین سەرهەڵدەدات
K24

تێكڕای زانایان كۆكن له‌سه‌رئه‌وه‌ی هانتا ڤایرۆس له‌ مرۆڤه‌وه‌ ناگوازرێته‌وه‌ بۆ مرۆڤ، به‌ڵام خاتوو تانیا ئالیۆت پزیشك له‌ زانكۆی نیویۆرك له‌ لانگۆنی ته‌ندروستی له‌ مانهاتن بۆ پێگه‌ی ماركێت وۆچ ده‌ڵێت: "هانتا ڤایرۆس له‌ كۆتایی چله‌كانه‌وه‌ له‌ چین بوونی هه‌یه‌ و ساڵانه‌ 16 حاڵه‌ت تۆمارده‌كرێت. به‌ڵام هه‌رگیز وه‌ك كۆرۆنا ڤایرۆس نییه‌ و نابێت، چونكه‌ ڤایرۆسه‌كه‌ له‌ كه‌سێكه‌وه‌ بۆ كه‌سێكی تر ناگوازرێته‌وه‌، به‌ڵكو ئه‌بێت كه‌سه‌كه‌ راسته‌وخۆ په‌یوه‌ندی به‌ مشك و جرج و ئه‌و زینده‌وانه‌وه‌ هه‌بێت".

ئالیۆت نایشارێته‌وه‌ كه‌ كاتێك مشكه‌كه‌ هه‌ڵگری ڤایرۆسه‌كه‌ بێت، ئه‌وا له‌كاتی میزكردن له‌شوێنێك یان پیسایی كردن، به‌ تێپه‌ڕبوونی كات گه‌ردی میز و پیساییه‌كه‌ ئه‌چێته‌ هه‌واوه‌ و هه‌ر مرۆڤێك له‌و شوێنه‌ سه‌رقاڵی كاركردن بێت تووشی ڤایرۆسه‌كه‌ ده‌بێت یاخود كه‌سه‌كه‌ بێئاگایه‌ له‌وه‌ی ئه‌و شوێنه‌ پیس بووه‌ به‌ میز یان پیسایی مشكه‌كه‌ و راسته‌وخۆ ده‌ستی به‌ر كه‌لوپه‌ل یان شته‌كانی ناوچه‌كه‌ بكه‌وێت و دواتر ده‌ست بۆ ده‌مو لوتی به‌رێت، كه‌سه‌كه‌ تووش ده‌بێت.

رۆژی 23ی ئازار، كرێكارێك له‌كاتی گه‌رانه‌وه‌ی بۆ ماڵه‌وه‌ له‌ كه‌رتی یۆننانه‌وه‌ بۆ كه‌رتی شاندۆگ له‌ دوای ته‌واوبوونی كاركردن، له‌ناو پاسه‌كه‌دا كتۆپڕ گیان له‌ده‌ستده‌دات، دوای پشكنین ده‌ركه‌وتووه‌ كه‌ هه‌ڵگری ڤایرۆسی هانتایه‌. هه‌ر له‌ناو ئه‌و پاسه‌دا 32 كه‌س تر تووشی نه‌خۆشییه‌كه‌ بوون.

خاتوو تانیا ئالیۆت نائارم و دڵته‌نگه‌ به‌و هه‌واڵه‌ و ده‌ڵێت: "گریمان ئه‌و كه‌سه‌ی مردووه‌ راسته‌وخۆ له‌ شوێنێك ئیشی كردووه‌ كه‌ ڤایرۆسه‌كه‌ی تێدا بووه‌، به‌ڵام چۆن 32 كه‌س پێكه‌وه‌ له‌ ناو پاسه‌كه‌ تووشی ڤایرۆسه‌كه‌ بوون. گه‌ر وا بێت كه‌واته‌ ڤایرۆسه‌كه‌ بازدان تێیدا رویداوه‌ و له‌ مرۆڤێكه‌وه‌ ده‌گوازرێته‌وه‌ بۆ مرۆڤێكی تر".

ئه‌م پزیشكه‌ ته‌واو نیگه‌ران و تووشی دڵه‌راوكێ بووه،‌ به‌وه‌ی كه‌ ده‌سه‌ڵاتدارانی ته‌ندروستی چین له‌ رۆژی 23ی ئاداره‌وه‌ رونكردنه‌وه‌یان نه‌داوه‌ ئه‌و 32 كه‌سه‌ چۆن هه‌ڵگری ڤایرۆسه‌كه‌ن له‌یه‌ك كاتدا. ده‌شڵێت: "ترسمان هه‌یه‌ چۆن سه‌ره‌تا چین، كۆرۆنا ڤایرۆسیان شارده‌وه‌ ئه‌میش بشارنه‌وه‌ و تووشی كاره‌ساتێكی ترمان بكه‌ن".

به‌ڵام زانایان له‌ ئه‌مریكا ئه‌وه‌شیان نه‌شاردۆته‌وه‌ كه‌ ساڵی 2005 بۆ 2019 له‌ ئه‌مریكای باشوور ئاندێز ڤایرۆز كه‌ سه‌ر به‌ خێزانی ئۆسۆهانتا ڤایرۆسه ‌و هه‌مان هه‌ڵگری RNA هه‌یه‌ له‌ مرۆڤه‌وه‌ ده‌گوازرێته‌وه‌ بۆ مرۆڤ و یه‌كه‌م جاریش له‌ شاخی ئاندێز له‌ چیللی و ئه‌رجه‌نتین سه‌ریهه‌ڵداوه‌.

زانای سویدی د. سه‌مییه‌ شێخ له‌ رۆژنامه‌ی نیویۆركه‌ر پۆست، نوسیویه‌تی:‌ ئه‌م ڤایرۆسه‌ نوێ نییه‌ له‌ نێوان مشكدا بۆ یه‌كتری ده‌گوازنه‌وه‌، ئه‌گه‌ر پیسایی یان میزی مشكه‌كه‌ تێكه‌ڵ به‌ هه‌وا ببێت، ئه‌وكات بۆ مرۆڤ ده‌گوازێته‌وه‌. ده‌شڵێت: "به‌ده‌گمه‌ن له‌ مرۆڤه‌وه‌ ده‌گوازێته‌وه‌ بۆ مرۆڤ".

به‌پێی سه‌نته‌ری خۆپاراستن و چاره‌سه‌ركردنی نه‌خۆشییه‌كان – ئه‌مریكا له‌ماوه‌ی 1993-2016، ژماره‌ی ئه‌و كه‌سانه‌ی تووشبوون به‌ هانتا ڤایرۆس له‌ ئه‌مریكا ژماره‌یان 692 كه‌یسه‌. ده‌شڵێت: "له‌ نێو هه‌موو ئه‌و كه‌یسانه‌دا یه‌ك كه‌یسی تیا نییه‌ له‌ مرۆڤه‌وه‌ گواسترابێته‌وه‌ بۆ مرۆڤ".

هانتا ڤایرۆس یان ئۆسۆهانتا ڤایرۆس یه‌كێكه‌ له‌ ڤایرۆسه‌ كوشنده‌كان، به‌ڵام ده‌گمه‌ن و كه‌مه‌. به‌پێی سه‌نته‌ری خۆپاراستن و چاره‌سه‌ركردنی نه‌خۆشییه‌كان- ئه‌مریكا، دوو حاڵه‌تی هه‌یه‌، یه‌كه‌میان (هانتا ڤایرۆسی نیشانه‌كانی قورگ) كه‌ له‌ 100 كه‌سی تووشبوو ئه‌گه‌ر زوو فریای خۆی نه‌كه‌وێت 38 كه‌سی ئه‌مرێت. ئه‌وی تریان (هانتا ڤایرۆسی تا و له‌كاركه‌وتنی گورچیله‌) كه‌ ئه‌میان رێژه‌ی مردن 1-15%یه‌و هه‌ردوو حاڵه‌ته‌كه‌ش نه‌خۆش پێویستی له‌ هه‌فته‌یه‌ك بۆ مانگێك هه‌یه‌.

ئۆسۆهانتا ڤایرۆس یان هانتا ڤایرۆس بۆ ساڵی 1976 ده‌گه‌رێته‌وه‌. له‌ مشك و جرجه‌وه‌ ده‌گوازرێته‌وه‌ بۆ مرۆڤ، بۆیه‌ ناویشی لێنراوه‌ هۆنتا، چونكە یه‌كه‌م ده‌ركه‌وتنی له‌ كه‌ناره‌كانی روباری هۆنتای كۆریای باشوور سه‌ریهه‌ڵداوه‌.

به‌پێی پێگه‌ی مایۆ كلینك، نیشانه‌كانی نه‌خۆشییه‌كه‌ له‌ دوو قۆناغدایه‌:

وه‌ك هه‌موو نه‌خۆشییه‌كانی دیكە قۆناغی ئاسان و سه‌ره‌تایی هه‌یه‌، كه‌ به‌ قۆناغی یه‌كه‌می نه‌خۆشییه‌كه‌ ده‌ستنیشان ده‌كرێت و‌ نیشانه‌كانی وه‌ك ئه‌نفلۆنزا ده‌ره‌كه‌وێت، ئه‌وانیش:

- له‌رز و تا

- سه‌رئێشه‌ و ئازاری ماسوڵكه‌كان

- رشانه‌و و ئازاری ناوسك و سكچوون

دواتر ده‌چێته‌ قۆناغی هه‌وكردنی سییه‌كان و دوای 4-10 رۆژ نیشانه‌ خراپه‌كانی ده‌ستپێده‌كات، كه‌ ئه‌مانه‌:

- كۆكه‌

- ته‌نگه‌نه‌فه‌سی

- كۆبوونه‌وه‌ی ئاو له‌نێو سییه‌كان

- نزمبوونه‌وه‌ی لێدانی دڵ و كه‌مبوونه‌وه‌ی توانای دڵ

H.B

ئامادەكردنی: لوقمان غه‌فوور
به‌روار:  25/03/2020
107   جار خوێندراوه‌ته‌وه
  بابه‌تی زیاتر ...
شارپرێس: میدیا ناوخۆییه‌كانی ئێران بڵاویانكرده‌وه‌، لە شاری تالشی باكوری وڵاته‌كه‌ كچێك له‌لایه‌ن باوكییه‌وه‌ به‌ داس كوژرا. به‌پێی هه‌واڵی میدیا ناوخۆییه‌كانی ئێران، كچێك به‌ درێژه‌ ...
نیگەرانی ئەوانەی ئەندامانی خێزانەکەیان شێرپەنجەیان هەیە زیادیکردووە، دەربارەی ئەوەی بەهۆی کارەکەیانەوە ڤایرۆسی کۆرۆنا بگوازنە ماڵەوە و کەسوکاریان تووش بکەن، کە سیستمی بەرگری لەشیان درێژه‌ ...
sbeiy.com (لەکتێبی زمانی دادگاکان )ـەوە .. دیدارى کاک نەوشیروان مستەفا 14-17 minuter دیداری بەڕێز کاک نەوشیروان مستەفا ساڵانێک بوو ماڵم لەسلێمانی بوو، بەڵام شەرەفی ئەوەم پێ درێژه‌ ...
دوو سەرخۆش لەنادیەک بەیەکەوە دانیشتوون و قسە دەکەن لەولاشەوە کابرایەک گوێی لێ گرتوون یەکەمیان بە دووەمیان دەڵێت ماڵتان لە کوێیە؟ دووەم :ماڵمان لەگەڕەکی هەوارە بەرزەیە. یەکەم:ئ درێژه‌ ...
رووه‌كی حه‌شیشه‌، چاره‌سه‌ری كۆرۆنا ده‌كات لوقمان غه‌فوور به‌م دواییه‌ توێژه‌ره‌وانی زانكۆی لیسبریدج له‌ هه‌رێمی ئه‌لبرتا-ی كه‌نه‌دا ئه‌نجامی توێژینه‌وه‌یه‌كیان خستۆته‌ڕوو كه‌ درێژه‌ ...
منداڵ بووم کۆمەڵێک بزنمان هەبوو لە ئەندازە و باڵادا هەموویان وەک یەک بوون تەنها یەکێکیان نەبێت. ووتم: باپیرە بۆ ئەو بزنە لە هەموویان گەورەتر و باڵای بەرزترە؟ باپیرم ووتی: کو درێژه‌ ...
جاران وابوو سلێمانی ،وام ئەزانی كۆڵانێكــــــــــە وامئەزانێ ئائەم شارە،غونچەو گوڵی گوڵدانێكــــە وامئەزانی گشت ڕوناكی ئائەم شارە بۆ من مۆمـن وامئەزانی درەختەكان لەحەوشەكەی ماڵ درێژه‌ ...
به‌رازیل هێدی هێدی ئه‌مرێت لوقمان غه‌فوور تا دێت به‌ پێچه‌وانه‌ی پێشبینییه‌كانه‌وه‌، مردن له‌ به‌رازیل هه‌ڵه‌كشێت. چوار رۆژه‌ به‌رازیل په‌یتا په‌یتا، رۆژ نییه‌ هه‌زار كه‌سی نه‌ درێژه‌ ...
بەتۆمەتی دەستگەیشتن بە سیستمی ناوەندی بانگدان و پەخشکردنی گۆرانی "بێلاچاو" لە بڵندگۆی مزگەوتەکانی شاری ئیزمیر، پۆلیسی تورکیا ژنێکی دەستگیرکرد. رۆژی پێنجشەممە ٢١ی ئایار، بەهۆی پە درێژه‌ ...
کۆمەڵێک نهێنی لە پشتی ناشرینترین ئافرەتی جیهان ئەم ئافرەتە ڕەنگە زۆربەتان شتتان لەسەر خوێندبێتەوە یان فیلمەکەیتان بینیبێ ئەگەر نازانن کێیە ئەم مرۆڤە ... نـــاوی ( ماری ئان پی درێژه‌ ...
ژماره‌ی بابه‌ت
مافەکان پارێزراوە بۆ مالمۆکورد
میوانی سه‌رهێڵ:   433
کۆی سه‌ردان:   19566395