ئیمڕۆ سەدەیەک بەسەر لەدایکبوونی ماندێلادا تێدەپەڕێت
خەندان- دانا تەیب مەنمی

پێش سەدەیەک لەمەوبەر و لەرۆژێکی وەکو ئەمڕۆدا، نیڵسۆن رۆلیھلاھلا ماندێلا  ئەو کارێزمایەی چۆکی بە سیاسەتی ئەپارتاید دادا لەدایکبوو. ماندێلا لە ١٨ی تەمموزی ساڵی ١٩١٨ لە گوندی مڤیزۆ لە رۆژھەڵاتی شاری کەیپ  لەدایکبووە.


 لە زانکۆی فۆرت ھیر و ویتواترسراند خوێندوویەتی و  بەھۆی چالاکی سیاسییەوە چەندینجار دورخراوەتەوە و ھەتا ساڵی ١٩٨٩ لە کۆتا مانگەکانی بەندکردنیدا بەشێوەی غیابی لە میانی مەراسیمێکدا لە کەیپ تاون ئاھەنگی دەرچوونی لە زانکۆ بۆ ڕێکخراوە و پسپۆڕی لە یاسادا وەرگرتووە. 


لە ساڵی ١٩٤٤ دا لەگەڵ ئیڤلین مەیس-دا کە پەرستاربووە ھاوسەرگیری کردووە و دوو کوڕ و دوو کچیان بووە. 

لە شاری جۆنھانسبێرگ نیشتەجێ بووە و لەوێ وەکو پارێزەر  کاری کردووە، و لە ساڵی  ١٩٤٢ دا تێکەڵی چالاکی سیاسی دژی ئیستیعمار بووە، و ساڵی ١٩٤٤ پەیوەندی کردووە بە پارتی کۆنگرەی نیشتیمانی ئەفریقیاوە و ھاوکاربووە لە دروستکردنی ڕایەڵەی گەنجانی پارتی کۆنگرەی نیشتیمانی ئەفریقیا.


ساڵی ١٩٤٨ کاتێ پارتی نەتەوەیی دەسەڵاتی ئەفریقای باشووری گرتە دەست و سیاسەتی جیاکاری ڕەگەزی (ئەپارتاید) ی  لەنێوان ڕەشپێست و سپی پێستەکاندا پەیڕەوکرد، گەورەترین فاکتەر و پاڵنەر بوو کە وای لە ماندێلا کرد ببێتە پێشەنگی ڕووبەڕووبوونەوەی سەرکوتکردن و جیاکارییەک لەدژی ھاونیشتمانیانی خۆی.


دوای ئەوەی بووە سەرۆکی لقی پارتی کۆنگرەی نیشتیمانی لە ناوچەی ترانسفال، چەندینجار بەتۆمەتی ئاژاوەگێڕی دەستگیرکراوە، و ھەروەھا لە ماوەی ساڵانی ١٩٥٦-١٩٦١ دا لەگەڵ سەرکردەکانی پارتی کۆنگرەی نیشتیمانیدا حوکمدراوە و دواتر ئازاکراوە.  


ماندێلا بە فیکری مارکسی کاریگەربووە، و بەشێوەیەکی نھێنی پەیوەندی کردووە بە  حزبی شیوعی و بەشداربووە لە دامەزراندنی رێکخراوی "ڕمی گەل) لە ساڵی ١٩٦١ د، و لەوێ ھەندێک لە خەباتی ئاشتیانەی ناتوندوتیژ  لایداوە، و بەوھۆیەوە دەستگیرکراوە بە تۆمەتی ھێرشکردنەسەر دامەزراوە حکومییەکان و پیلانگێڕان بۆ گۆڕینی رژێم و ساڵی ١٩٦٢ بە سزای زیندانیکردنی ھەتاھەتایی حوکمدراوە. 


ماندێلا ٢٧ ساڵی لە زینداندا بەسەربردووە و بۆماوەی ١٨ ساڵ کاری سەختی پێکراوە، بەڵام زیندانیکردنی ماندێڵا  نەیتوانیوە رۆحی ناڕەزایی و یاخیبوون لە باشووری ئەفریقا دامرکێنێتەوە، و ھەڵمەتێکی جیھانی دەستیپێکرد بۆ فشارخستنەسەر ڕژێمی ڕەگەزپەرستی ئەو وڵاتە تا ماندێلا ئازاد بکات، و لەگەڵ درێژەکێشانی ماوەی زیندانییەکەیدا ماندێلا بووە سیمبولێکی جیھانی بۆ داواکاری یەکسانی و ئازادیی و دیموکراسی.


تادواجار سەرۆک فریدریک فیلیم دی کلارک گەیشتە ئەو باوەڕەی کە جیاکاری ڕەگەزی بە بێ ئازادکردنی ماندێلا کۆتایی نایەت، و لە ١١ی شوباتی ساڵی ١٩٩٠ دا ماندێلا بەبێ ھیچ مەرجێک لە زیندان ئازادکرا. دوای ئازادبوونی ماندێلا لەگەڵ کڵیرکدا کاریکرد بۆ گواستنەوەی وڵات بەرەو رژێمێکی نوێ و ساڵی ١٩٩٤ ھەڵبژاردنێکی گشتی کرا و مانێلا ببە سەرۆکی ئەفریقیای باشوور ھەڵبژێردرا و ھەتا ساڵی ١٩٩٩ سەرۆکایەتی ئەو وڵاتەی کرد و ئارامی و سەقامگیری بۆ وڵاتە گێڕایەوە. 


ماندێلا لە کانوونی یەکەمی ساڵی ٢٠١٣ دا کۆچی دوایی کرد و ھەتا مرۆڤایەتیش بمێنێت وەکو سیمبولێک بۆ ئاشتی و بەرخۆدان و پرنسیپەکانی ڕاستی و کۆڵنەدان دەمێنێتەوە. 
به‌روار:  18/07/2018
32   جار خوێندراوه‌ته‌وه
  بابه‌تی زیاتر ...
ئه‌نقه‌ره‌ - AA سه‌ركۆماری توركیا، ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆغان سه‌باره‌ت به‌ قه‌یرانی نێوان ئه‌مریكا و توركیا رایگه‌یاند "هیچ هۆكارێكی گونجاو نییه‌ له‌ وه‌رگرتنی هه‌ڵوێستی دوژمنكارا درێژه‌ ...
حزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران(حدکا) شەهید بوونی شەش پێشمەرگەی حزبەکەی لە شەڕەکەی چەند ڕۆژی ڕابردووی نزیک شاری شنۆی سەر بە پارێزگای ورمێ راگەیاند. لە راگەیەندراوێکدا فەرماندەی درێژه‌ ...
بەهای لیرەی تورکیی لەبەرامبەر دۆلاری ئەمریکیی سات بە سات کەمتر دەکات و ئابووریی تورکیا بەرەو داڕمانی تەواوەتیی دەبات. بەھای لیره‌ی تورکیی سات بە سات‌ ڕوو له‌ دابه‌زین ده‌كات و درێژه‌ ...
ئەحمەد ئەمین پەنا، زیندانی سیاسی و بەندکراو لە زیندانی ناوەندی ئێران لە ســنە لەلایەن بەرپرسانی زندانەوە کەوتە بەرپەلامار و لێدان و بوو بەهۆی شکانی قامکی دەستی وخەسار گەیشتن بە مەس درێژه‌ ...
دەڵێن جەبار شاگردبوو لای وەستایەك.ڕۆژێك بە وەستاکەی ووت:-وەستا دەزانی پارێزگار هاوڕێمە. وەستا:-کاتی فشەفش نییە جەبار. ڕۆژێك پارێزگار بەولا تێپەڕی وئوتومبێلی ڕاگرت ودابەزی وبە درێژه‌ ...
چالاکوانان و ڕۆژنامەنووسانی دهۆک، بەبۆنەی دووەمین ساڵیادی تیرۆرکردنی ڕۆژنامەنووس وەدات حسێن، ڕێپێوانێک لە شاری دهۆک ڕێکدەخەن و بڕیاریشە لە چالاکییەکەدا، تۆڕی پارێزەرانی کەیسی وەدات درێژه‌ ...
جوبرائیل به‌ ئایلان ده‌چێته‌ ئیتاڵیا فیلمی (ئه‌یلان)ی ده‌رهێنه‌ر جوبرائیل ئه‌بوبه‌كر كه‌ به‌سپۆنسه‌ری زانكۆی نۆلج به‌رهه‌مهێنراوه‌، له‌فێستیڤاڵێكی سینه‌مایی نێونه‌ته‌وه‌یی له‌وڵ درێژه‌ ...
(سبەی): لە رۆژێکی وەک ئەمڕۆداو (98) ساڵ لەمەوبەر، پەیماننامەی "سیڤەر" لە نێوان براوەكانی جەنگی جیهانی یەكەم‌و دەوڵەتی عوسمانیدا واژۆكرا، ئەم پەیماننامەیە هەلی بۆ گەلی كورد رەخساند درێژه‌ ...
دایک و باوکی میلانیای خێزانی دۆناڵد ترامپ سەرۆکی ئەمریکا، رەگەزنامەی ئەمریکی وەردەگرن، ئەوەش پێچەوانەی ھەڵوێستەکانی ترامپە بەرامبەر بە کۆچبەران. مایکڵ وایلدز پارێزەری دۆسیەکە را درێژه‌ ...
کۆڵبەریی... پیشە سەخت و پڕ مەترسییەکەی کوردانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان، زۆربەی گەنج و پیاوانی کورد لە ڕۆژهەڵاتی کوردستان بەتایبەت لە ناوچە سنورییەکان ڕۆژانە دەیان کیلۆمەتر بە ڕێگا سەخت درێژه‌ ...
ژماره‌ی بابه‌ت
مافەکان پارێزراوە بۆ مالمۆکورد
میوانی سه‌رهێڵ:   70
کۆی سه‌ردان:   17053825